Doğalgaz Nedir? Dünya’da Doğalgaz…

Doğalgaz Nedir?

Doğalgaz yanıcı, renksiz, kokusuz, havadan hafif, fosil kaynaklı petrol türevi bir gazdır. Büyük çoğunluğu metan gazı (%70-%90) denilen hidrokarbon bileşiğinden oluşmaktadır. Az miktarda etan, propan atom, bütan ve karbondioksitten oluşmaktadır. Yakıt olarak ham petrolden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Doğalgaz kokusuz olduğundan kaçakların fark edilmesi açısından özel olarak kokulandırılmaktadır. Yandığı zaman kül ve kükürt oluşturmaz ve asit yağmurlarına sebep olmaz. Günümüzde konut, işyerleri, resmî kurumlar ve endüstride kullanılmaktadır.

Doğalgaz Taşıma Hattı

Yer altında genelde petrol ile beraber veya gaz rezervuarlarında bulunmaktadır. Geçmişte petrol üretimi sırasında bulunmuş ve yararsız bir atık olarak görüldüğünden yakılmıştır. Günümüzde ise oldukça önemlidir. Doğalgazın en ucuz ve en verimli taşıma şekli boru hattıdır. Amerika Birleşik Devletleri’nde 3,2 milyon kilometre uzunluğunda doğalgaz boru hattı bulunmaktadır. Boru hattının dışında bir taşıma yöntemi daha bulunmaktadır. Doğalgaz basınçlı tanklarda sıvılaştırılmış olarak da taşınabilmektedir. Fakat bu yöntem boru hattı yöntemine göre daha verimsizdir.

Dünya’da doğal gaz

Çeşitli kimyasal ürünlerin başlıca hammaddesi olan doğal gaz Dünya enerji tüketiminin önemli bölümünü karşılamaktadır. Doğal gazın geçmişi yüzlerce yıl öncesine dayanmaktadır. Tarihsel kaynaklar doğal gazın ilk kez M.Ö. 900’lerde Çin’de kullanıldığını göstermektedir. Taşınması, işlenmesi ve stoklanması kolay olan doğal gaz yaygın kullanımı ise 1790’da İngiltere’de başladı. Boru hattı taşımacılığıyla birlikte 1920 lerde artan doğal gaz kullanımı II. Dünya Savaşı’ndan sonra daha da gelişti. Doğal gaz enerji üretim sektöründe ilk kez Amerika’da kullanılmaya başladı. 1950’li yıllarda doğal gazı Dünya’da enerji tüketimindeki oranı %10’u geçmiyordu. Günümüzde ise enerji tüketiminin %24’ü doğal gazla karşılanmaktadır. Dünyada bilinen doğal gaz rezervlerinin yaklaşık 70 yıllık ömrü olduğu tahmin edilmektedir. Bilinen doğal gaz rezervleri petrol rezervlerine eşdeğerdir. https://tr.wikipedia.org/wiki/Do%C4%9Falgaz

Türkiye’de doğal gaz

Türkiye’de doğal gazın varlığı 1970 yılında Kırklareli Kurumlar Bölgesi’nde tespit edilerek 1976 yılında Pınarhisar Çimento Fabrikası’nda kullanılmaya başlandı. 1975 yılında Mardin Çamurlu sahasında bulunan doğal gaz, 1982 yılında Mardin Çimento Fabrikası’na verildi. Kaynaklardaki rezervlerin sınırlı olması tüketimin genişlemesini önledi.

Doğal gazın sanayi ve şehir şebekelerinde kullanımı çalışmalarına, 84/8806 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla 1984 yılında SSCB ile imzalanan doğal gaz sevkiyatı anlaşmasının ardından başlandı. Doğal gaz şehriçi evsel ve ticari olarak ilk kez 1988’de Ankara’da kullanıldı. 1992 yılında İstanbul, Bursa, Eskişehir ve İzmit’te doğal gaz pazarı genişledi.

Türkiye; Rusya, İran, Azerbaycan gibi ülkelerden aldığı doğal gaz’ı, devlet kuruluşu olan Botaş sayesinde boru hatları vasıtasıyla 81 şehire de ulaştırmış vaziyettedir ve tüm şehirlerde doğalgaz kullanımı vardır. Botaş, doğal gazı doğal gaz dağıtım şirketlerine RMS-A denilen istasyonlarda teslim eder ve bu istasyonlar sonrasındaki şehir içi şebekelerinde herhangi bir işletmesel faaliyeti ve sorumluluğu bulunmamaktadır.

Türkiye’de tüketime sunulan yıllık doğal gaz miktarı, imzalanan anlaşmalarla 2005 yılında 40 milyar m³; 2010 yılında 55 milyar m³ mertebesine ulaşması beklenmektedir. Özellikle evsel kullanımda doğal gazın kesilmesi riski yoktur. Gazın büyük bir kısmı sanayide kullanılmaktadır ve gaz dağıtım firmaları sanayideki aboneleri ile özel bir sözleşme yaparak olası bir gaz arzı sıkıntısında sanayiye verdiği gaz miktarını azaltıp bunu konutlara vermektedir. Böyle bir durum, bugün için çok az bir ihtimaldir, çünkü Türkiye’de gaz arzı talepten fazladır.

Türkiye’de de sınırlı bir miktarda doğal gaz çıkmakta ve kullanıma sunulmaktadır. Türkiye doğal gazı esas olarak Rusya ve İran’dan boru hatlarıyla, Cezayir ve Nijerya’dan sıvılaştırılmış olarak deniz yoluyla satın almaktadır. Ayrıca Azerbaycan ve Türkmenistan ile doğal gaz temini için anlaşmalar yapmıştır.

Türkiye’nin doğal gazda dışa bağımlılığı %98’8’dir. Tüketilen 49,8 milyar m³ doğal gazın ancak 502 milyon m³’ü (%1) Türkiye’de üretilmiştir. Doğal gazın %50’si elektrik üretiminde kullanılmaktadır.

Türkiye 2014 yılında ithal ettiği doğal gazı sırasıyla şu ülkelerden temin etmiştir: Rusya %56,İran %19, Azerbaycan %9, Cezayir %9, Nijerya %7. Türkiye’nin doğal gaz rezervi 5 milyar m³’tür. Yeni kaynaklar bulunmadığı takdirde var olan kuyuların 10 yıllık üretim ömrü vardır. https://tr.wikipedia.org/wiki/Do%C4%9Falgaz