Hastalık + Tedavi = Aşı

Covid-19 hayatımıza girdiğinden beri hepimizin umut ve heyecanla beklediği aşı haberi ne yazık ki henüz gelmedi. Dünya var olduğundan beri insanların mücadele ettiği bir çok hastalık ve salgın yaşadı. Ot hekimliğiyle başlayan tıp literatürünün günümüz modern tıp birikimiyle bir çok hastalığa çare bulundu. Yapılan çalışmalar geliştirilen tedaviler ile bakalım hastalıklara çare ne kadar sürede bulunmuş.

Kuduz Aşısı

1881-1885 yılları arasında yapılan çalışmalar neticesinde 4 yıl sonunda kuduz aşısı bulunmuştur. Fransız mikrobiyolog ve kimyager Louis Pasteur tarafından geliştirilen aşı ilk olarak tavşanlar üzerinde denenmiştir. Aşının etkilerini daha çok gözlemlemek için 11 kuduz köpek üzerinde yapılan denemelerin ardından 9 yaşında ki bir çocuğa uygulanmış ve 3 ay içinde olumlu sonuç alınmıştır.

Louis Pasteur aşı çalışması yaparken

Kızamık Aşısı

1954-1963 yılları arasında çalışmaları yapılan kızamık aşısı 9 yılın sonunda bulunmuştur. 1963 yılında John Enders ve Thomas Peebles tarafından temelleri atılarak geliştirilen aşı 1968 yılında geliştirilerek etkisi arttırılmıştır.

Thomas (sol) ve J.Enders (sağ)

Çocuk Felci Aşısı

1935-1955 yılları arasında yapılan 20 yıllık çalışmanın ardından ABD’li bilim insanı Dr. Jonas Salk tarafından geliştirildi. Aşıyı önce maymunlar üzerinde deneyen Dr. Salk daha sonra ailesi, çalışanları, gönüllüler ve kendi üzerinde deneyerek işe yaradığını kanıtladı. 20 yıl içerisinde bir çok can kaybına veya vücut hasarına neden olan çocuk felcine de böylece tedavi bulunmuş oldu.

Dr. Jonas Salk aşı çalışmalarında

Tüberküloz Aşısı

1900-1921 yılları arasında çalışmaları yapılan aşı 21 yılın ardından Alman hekim Robert Koch öncülüğünde geliştirilmiştir. Tüberküloz ve kolera basilleri üzerinde yaptığı çalışmalar ile aşının temellerini atan Koch 1905 yılında bu çalışmalar ile Nobel Tıp ve Fizyoloji ödülünü de almıştır.

Robert Koch çalışmalarını sürdürürken

Çiçek Hastalığı Aşısı

26 yıl süren çalışmalar 1770-1796 yılları arasında yapılmıştır. İngiliz hekim Edward Jenner tarafından geliştirilen aşı dönemin tıp bilginleri tarafından reddedilse de yapılan çalışmalar ile doğruluğu kanıtlanmış ve İngiltere dışında bir çok yerde de kullanılmıştır.

Dr. Edward Jenner uygulama yaparken çizilmiş tablo

Diğer Aşılara Hızlıca Göz Atalım

  • Boğmaca: 1906-1914 arası, 8 yıl
  • Grip: 1931-1945 arası, 14 yıl
  • Kabakulak: 1945-1967 arası, 22 yıl
  • Hepatit A: 1967-1991 arası, 24 yıl
  • Sarıhumma: 1912-1939 arası, 27 yıl
  • Kolera: 1854-1884 arası, 30 yıl
  • Tetanos: 1838-1923 arası, 40 yıl
  • Tifo: 1838-1896 arası, 58 yıl
  • Menenjit: 1906-1974 arası, 68 yıl

Hala Aşı Bulanamamış Hastalıklardan Bazıları İse

  • Ebola: 1976-…
  • Aids: 1981-…
  • Sars: 2003-…
  • Covid-19: 2019-…