Uzay ve Evrenin Sırrını Çözmek İçin İlk Adım Karnabahar İle Atıldı

LSST nettetrent kapak

ABD Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı’ndan bilim insanları dünyanın en büyük çözünürlüğüne sahip dijital fotoğrafını çektiler. Fotoğraf tamı tamına 3200 megapiksel. Yani bu bir dünya rekoru.

Kaliforniya’daki Stanford Doğrusal Hızlandırıcı Merkezi (SLAC) ve ABD Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvar’ı iş birliği ile yürütülen çalışmada ile Güney Yarımküre ’deki gökyüzü taranacak. Peki bu nasıl gerçekleştirilecek?

Şili’de yapım aşamasında olan Vera C. Rubin Gözlemevi’nin tamamlanmasının ardından, gözlemevine yerleştirilecek olan Legacy Survey of Space and Time Teleskobu (LSST) 10 yıl boyunca gökyüzünü tarayacak. Bir kamyonet büyüklüğünde olan fotoğraf makinesi henüz test aşamasında. Testlerin bitmesi ve teleskobun yerine yerleştirilmesi ise 2021 yılını bulacak.

Evrenin karanlık enerji ve karanlık madde araştırmalarında kullanılmak üzere tasarlanan fotoğraf makinesinde en iyi çözünürlüğü yakalamak için bilim insanları 16 megapiksel çözünürlüğe sahip 189 sensörü bir araya getirmeyi başardı. Kameranın odağını oluşturan sensörler aslında sal adı verilen birimlerin birleştirilmiş hali. Görüntü elde etmek için 21 adet, görüntülemede kullanmamak için ise 4 adet olmak üzere toplam 25 adet sal fotoğraf makinesi üzerinde mevcut. Özel bir ızgara üzerine yerleştirilen salların her biri ise 20 kilogram ağırlığında. Her biri 3 milyon dolar değerinde olan salları birleştirmek ise 6 ay gibi bir sürede tamamlandı.

LSST ‘nin hızlandırılmış montaj videosu

Kamera 10 yıl içinde yaklaşık 20 milyar galaksinin görüntülerini derleyecek. Böylelikle evrenin ilk sinema filmini yaratma projesine de bir adım daha yaklaşılmış olacak. Çıplak gözle görülebilenden 100 milyon kat daha sönük nesneleri tespit edebilme yeteneğine sahip olan fotoğraf makinesi; binlerce mil ötedeki mum ışığını yada 25 kilometre uzakta ki bir golf topunu görmeye imkan sağlayacak.

İlk fotoğraf çekiliyor

Oldukça girintili bir yüzeye sahip olduğu için ilk fotoğraf piramit karnabahar üzerinde çekildi. Salların en net görüntüyü alabilmesi için bir kriyostat içerisine yerleştirilen nesne negatif 150 Fahrenheit dereceye getirilerek fotoğrafı çekildi. Oldukça yüksek çözünürlüğe sahip fotoğrafı gerçek boyutunda görebilmek içinse 378 adet 4K ultra yüksek çözünürlükte televizyon bir araya getirilmesi gerekiyor.

Bu çalışma ile evrenin karanlık enerjisi ve karanlık maddeleri hakkında oldukça bilgi öğreneceklerini ön gören LSST fotoğraf makinesini geliştiren bilim insanlarından olan Steven Ritz “Bu veriler galaksilerin nasıl zaman içinde evrimleştiği konusundaki bilgilerimizi genişletecek ve karanlık enerji ve karanlık madde hakkındaki modellerimizi daha derinlemesine ve her zamankinden daha kesin olarak yapmamıza olanak sağlayacak” açıklamasında bulundu.